Domuz Gribi / H1N1

Domuz gribi nedir? 

Domuz Gribi, ya da tıp dilindeki adıyla H1N1 gribi, İnfluenza A tipi virüsün neden olduğu, salgınlara yol açan bir solunum yolu hastalığıdır. Normalde domuz gribi insanlara geçmez, hasta domuzlarla temas eden kişilere geçebilmesi için mutasyona uğraması gerekir. Geçmişte domuz gribi virüsünün kişiden-kişiye yayılması bildirilmiş ama bu geçiş sınırlı kalmıştır.
2009 yılında dünyada pandemi özelliği kazanan ve aynı yıl aşısı üretilen domuz giribi insana geçiş özelliği kazanmış mutasyona uğramış domuz, insan ve kanatlı griplerinin mutasyon türüdür. Aşısı üretildikten sonra yayılım hızı azalmış, ancak henüz geçirmeyen, ya da aşılanmayan hassas kişiler arasında halen salgınlara yol açabilmektedir. 

 

H1N1 gribi bulaşıcı mıdır?

(H1N1) virüsü bulaşıcı ve insandan insana yayılan virüs olarak belirlendi. Ülkemizin farklı bölgelerinden nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu seçilmiş 17 ilinde çalışan toplam 180 Aile hekiminin yaptığı çalışma ile başvuran solunum yolu enfeksiyonu geçiren kişiler içerisinde “Grip Benzeri Hastalık” geçiren hasta sayıları ve alınan numuneler Halk Sağlığı Müdürlükleri ile laboratuvarlarda incelenmektedir. 

28 Aralık 2015-03.01.2016 arasında 1072 numune çalışılmış. viral etken bulunmuş.
73 olgu H1N1, 39 u İnfluenza A/H3, 5 i İnfluenza B bulunmuştur.
Bu sonuçlar halen yayılmakta olan grip türlerinin % 62,4 ünün H1N1 virüsü olduğunu göstermektedir.

 

H1N1 gribinin belirti ve bulguları nelerdir?
İnsanlarda görülen domuz gribi belirtileri insan gribi belirtileri ile benzerdir.

  • Titreme
  • Ateş, boğaz ağrısı
  • Kas ağrıları
  • Şiddetli baş ağrısı
  • Kuru öksürük, halsizlik,
  • Genel rahatsızlık
  • Bulantı, kusma, diyare (çocuklarda)

Geçmişte, H1N1 gribi ile birlikte ciddi hastalıklar (pnömoni ve solunum yetmezliği) ve ölümler bildirilmiştir. Mevsimsel grip gibi, H1N1 gribi, kronik sağlık koşullarının kötüleşmesine neden olabilir.

 

H1N1 gribi nasıl yayılır?
H1N1 gribi mevsimsel gribe benzer yollarla, genellikle kişiden kişiye öksürük veya aksırık yoluyla bulaşır. Grip virüsü 2 saat canlı kalabildiği için ağız veya buruna dokunduktan sonra temas edilen yüzeylerde yayılmaya devam eder.

 

İnsandan insana bulaş nasıl olur?
Semptomlar görülmeden 1 gün önce ve hastalık görüldükten sonraki 7 gün ve daha sonraki günler bulaşabilir.

 

Gripten korunmak için ne yapmalıyım?
En önemlisi ve ilk yapmamız gereken elleri yıkamak ve genel sağlığı korumaktır. Yeterli uykunun alınması gerekir.

  • Fiziksel olarak aktif olun
  • Stresinizi yönetin
  • Bol sıvı alın
  • Besleyici gıdalar tüketin

  Ayrıca;

  • Grip virüsü ile kontamine olmuş yüzeylere dokunmayın
  • Hasta olan bireylerle temastan kaçının

 

H1N1 gribinin tedavisi var mıdır?

Tedavide oseltamivir ve zanamivir etkilidir.
Hastalarla ve olası olgularla temasdan kaçınmak gerekir.
Yüzeylerde 2 saat canlı kalabilir.
El yıkama önemlidir.
Aşısı koruyucudur.

 

H1N1 gribi virüsünün bulaşıcılık süresi nedir?

Akut başlayan belirtiler ile birlikte yaklaşık +7 gün sürer.

 

Kuluçka süresi: 1-4 gün, ortalama 2 gün
Enfeksiyöz dönem: Belirtilerden 1 gün önce başlar, 5 gün boyunca bulaştırıcılık sürer. Çocuklar daha uzun süre bulaştırıcı olabilir.

 

Virüs ile kontamine olmuş yüzeylerde bulaşıcılık riski nedir?
Kontamine olmuş yüzey veya materyallerle temastan sonra gözlere, buruna veya ağza dokunulması ile bulaş olabilir. Öksürük veya aksırıkla havada oluşan damlacıklar ile hastalık kolaylıkla yayılabilir. Kontamine olmuş kişi gözlerine, ağzına ve burnuna dokunduktan sonra ellerini yıkamadan herhangi bir yüzeye temas ederse bulaştırmaya devam eder.

 

Virüs vücut dışında ne kadar yaşar?
Virüs vücut dışında 2 saat canlı kalabilir.

 

Korunma için ne yapabilirim?
Hasta kişilerle yakın temasdan kaçınmalıdır. H1N1 gribine karşı korunmada aşı etkilidir. Mevsimsel yapılan grip aşısının domuz gribi virüsü (H1N1) içeriği vardır. 2015 den beri 4 lü grip aşısı (2 influenza A iki influenza B) yapılmaktadır.


Aşı olması gereken risk grupları:

  • 65 yaş ve üzeri kişiler ve yaşlı bakımevinde kalanlar
  • Kronik kalp damar hastalığı, böbrek, akciğer hastalığı veya bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
  • 6 ay-2 yaş arası çocuklar
  • Sağlık çalışanları

Aşı yapılamaması gerekenler yumurta allerjisi olanlardır. Gebeler ve anne sütü verenlere aşı yapılabilir.

 

Sağlığınızı korumak için:

  • Öksürürken ağız ve burun kapatılır (mendille)
  • Eller su ve sabunla yıkanır, alkol içerikli el dezenfektanları etkilidir (özellikle öksürdükten veya aksırdıktan sonra)
  • Yüzeyler sık sık temizlenir
  • Gözlere, buruna ve ağıza dokunmamak gerekir, çünkü virüs bu yolla yayılır
  • Hasta kişilerle temas etmekten kaçınılır
  • Grip olanın okul ya da işe gitmeyip, istirahat etmesi gerekir.


Öksürük veya aksırık yoluyla bulaşmasını önlemenin en iyi yolu nedir?
Eğer hastalandıysanız, diğer insanlarla mümkün olduğu kadar temasınızı sınırlayınız. İşinize veya okula gitmeyiniz. Öksürürken veya aksırırken ağzınızı ve burnunuzu kapatınız. Kullanılan mendili atık kutusuna atınız. Öksürürken veya aksırırken yanınızda mendiliniz yoksa elinizle ağzınızı kapatınız ve elinizi yıkayınız. El hijyeninize her zaman dikkat ediniz. Bu önlemlere özen göstermeniz hastalığın yayılmasını engellemeye yardımcı olacaktır.

 

El yıkama
Ellerinizi sık yıkamanız korunmanıza yardımcı olacaktır. Ellerinizi su ve sabunla yıkayınız veya alkol içerikli el dezenfektanlarla temizleyiniz. Ellerinizi 15 - 20 saniye su ve sabunla yıkamanız önerilir. Su ve sabun olmadığı takdirde alkol içerikli mendiller kullanılabilir.
Hastalandığınızda, diğer insanlara bulaşmasını önlemek için mümkün olduğu kadar temastan kaçınınız ve evinizde kalmaya çalışınız.

 

Çocuk için acil yardım gerekli durumlar:

  • Hızlı ve zorlu nefes alma
  • Mavimsi cilt rengi
  • Yeterli sıvı alamama
  • Halsizlik
  • Huzursuzluk
  • Semptomların artması
  • Ateş ile beraber döküntülerin olması


Yetişkinlerde acil yardım gerekli durumlar:

  • Zorlu solunum veya nefes darlığı
  • Göğüste ve karın içinde ağrı ya da basınç
  • Ani baş dönmesi
  • Konfüzyon
  • Kusma

 

Yayın Tarihi : 20/02/2019